Cấu tạo máy hàn siêu âm: các bộ phận chính và vai trò từng phần
Cụm rung, đầu hàn và bộ phát của máy hàn siêu âm đặt cạnh nhau, kèm tiêu đề cấu tạo máy hàn siêu âm

Cấu tạo máy hàn siêu âm gồm bộ phát, cụm rung (biến năng, bộ khuếch đại, đầu hàn), đồ gá, khung kèm cơ cấu ép và bộ điều khiển. Điện lưới đi qua bộ phát thành tín hiệu cao tần, cụm rung đổi tín hiệu ấy thành dao động cơ học, đầu hàn truyền dao động vào chi tiết nhựa để làm chảy mặt tiếp xúc trong thời gian rất ngắn. Bài này đi lần lượt từng bộ phận và chỉ ra chỗ nào hay gây lỗi hàn. Xem thêm: Máy hàn sóng siêu âm.

Tóm tắt nhanh

  • Bộ phát tạo tín hiệu điện cao tần và bám theo tần số cộng hưởng của cụm rung.
  • Cụm rung nối biến năng, bộ khuếch đại và đầu hàn thành một chuỗi cùng tần số.
  • Khung và cơ cấu ép quyết định lực ép cũng như độ thẳng trục khi hàn.
  • Bộ điều khiển lưu thời gian, lực và biên độ cho từng loại chi tiết.

1. Máy hàn siêu âm gồm những bộ phận nào và nối với nhau ra sao?

Sơ đồ khối năm ô nối bằng mũi tên: bộ phát, biến năng, bộ khuếch đại, đầu hàn, chi tiết; bộ điều khiển và khung máy bao hai phía
Khung máy giữ cả chuỗi thẳng trục và ép xuống chi tiết với lực đặt trước, bộ điều khiển ra lệnh cho từng chu kỳ.

Năng lượng đi theo một chiều. Bộ phát tạo tín hiệu điện, biến năng đổi thành rung, bộ khuếch đại chỉnh biên độ, đầu hàn đưa rung vào chi tiết. Khung máy giữ cả chuỗi ấy thẳng trục và ép xuống chi tiết với lực đặt trước, còn bộ điều khiển ra lệnh cho từng chu kỳ.

Bộ phận Làm gì Hỏng hoặc lệch thì gặp gì
Bộ phát Đổi điện lưới thành tín hiệu cao tần Báo quá tải, mất công suất
Biến năng Đổi tín hiệu điện thành rung cơ Nóng bất thường, rung yếu
Bộ khuếch đại Chỉnh biên độ rung, làm điểm kẹp Biên độ lệch, đầu hàn lỏng
Đầu hàn Truyền rung vào chi tiết Nứt, mòn, mối hàn không đều
Đồ gá Giữ chi tiết đúng vị trí Chi tiết xê dịch, hàn lệch
Khung và cơ cấu ép Đưa đầu hàn xuống, tạo lực ép Lực ép không đều
Bộ điều khiển Đặt thời gian, lực, biên độ Chu kỳ hàn không lặp lại

Tổng hợp theo nguyên lý làm việc chung của máy hàn siêu âm cho nhựa, cập nhật 07/11/2026.

2. Bộ phát siêu âm làm việc thế nào?

Bộ phát (còn gọi nguồn siêu âm hay generator) nhận điện lưới, chỉnh lưu rồi tạo dòng điện xoay chiều tần số cao đưa sang biến năng. Phần khó nằm ở tần số: cụm rung có một tần số cộng hưởng riêng, và con số ấy xê dịch nhẹ khi đầu hàn nóng lên hoặc khi chạm vào chi tiết.

Bộ phát tốt tự dò và bám theo tần số đó, nên người vận hành không phải chỉnh tay mỗi lần đổi chi tiết. Bộ phát và cụm rung phải cùng tần số danh định; lắp lẫn bộ phát của dòng này với cụm rung của dòng khác là cách nhanh nhất để máy báo lỗi liên tục.

Chất lượng mối hàn do cả chuỗi từ bộ phát tới đầu hàn quyết định: một mắt xích lệch thì các mắt xích còn lại có chỉnh đúng cũng không bù được.

3. Cụm rung gồm biến năng, bộ khuếch đại và đầu hàn: mỗi phần làm gì?

Ảnh cụm rung máy hàn siêu âm dựng đứng, ba chấm đỏ nối tới nhãn biến năng, bộ khuếch đại và đầu hàn
Ba phần ghép bằng bu lông thành một khối cộng hưởng; vị trí nhãn chỉ mang tính minh hoạ.

Ba phần này ghép bằng bu lông thành một khối cộng hưởng, người trong nghề hay gọi là cụm rung. Mỗi phần có việc riêng:

  • Biến năng: chứa các lá gốm áp điện, co giãn theo tín hiệu điện và tạo ra rung cơ học.
  • Bộ khuếch đại: tăng hoặc giảm biên độ rung theo tỷ lệ của nó, đồng thời là chỗ kẹp cụm rung vào khung máy.
  • Đầu hàn: chạm trực tiếp vào chi tiết, hình dạng gia công theo chi tiết cần hàn.

Đầu hàn thường làm từ hợp kim nhôm hoặc titan, thép tôi dùng khi chi tiết mài mòn nhanh. Đổi chi tiết hàn thường kéo theo đổi đầu hàn, vì rung chỉ truyền đều khi đầu hàn ôm đúng hình chi tiết.

Đầu hàn nứt thì thay ngayVết nứt làm lệch tần số cộng hưởng, bộ phát phải gồng lên bù và mối hàn xấu đi thấy rõ. Biến năng chứa gốm áp điện giòn, đừng tự tháo khi chưa có hướng dẫn kỹ thuật.

4. Khung máy, cơ cấu ép và đồ gá ảnh hưởng gì đến mối hàn?

Đầu hàn ép xuống chi tiết đặt trên đồ gá, nhãn chỉ khung và cơ cấu ép của máy hàn siêu âm
Ảnh minh hoạ lấy từ thư viện ảnh của trang: đầu hàn, chi tiết, đồ gá và khung máy trên một bàn hàn.

Rung chỉ làm chảy nhựa khi chi tiết được ép chặt vào đầu hàn. Cơ cấu ép thường là xylanh khí nén, một số dòng dùng động cơ servo để điều khiển lực chính xác hơn. Khí nén đi vào máy qua van điều áp; áp dao động thì lực ép dao động theo, nên đây là chỗ nên kiểm đầu tiên khi mối hàn lúc chặt lúc lỏng (xem thêm van điều áp khí nén).

Đồ gá nằm dưới chi tiết, giữ nó đúng vị trí và truyền lực ép xuống nền. Đồ gá làm sai hình thì chi tiết võng, năng lượng thoát đi thay vì dồn vào mặt hàn.

Khung máy quyết định chi tiết có vào được vị trí hàn hay không. Với phôi lớn, Vitenda đang đẩy dòng máy hàn siêu âm thùng nhựa Danpla, khung cơ khí rộng để đưa phôi vào hàn dễ dàng. Dòng máy hàn siêu âm cầm tay thì bỏ hẳn khung và xylanh, người cầm máy đóng vai cơ cấu ép.

5. Bộ điều khiển cho chỉnh được những thông số nào?

Bộ điều khiển quyết định chu kỳ hàn có lặp lại được hay không. Máy đời mới dùng PLC cùng màn hình HMI để lưu công thức hàn theo từng chi tiết, gọi lại bằng một lần chọn. Các thông số hay gặp:

  • Thời gian hàn: khoảng đầu hàn rung trong mỗi chu kỳ.
  • Lực ép: áp xuống chi tiết trước và trong lúc rung.
  • Biên độ: độ lớn của rung tại đầu hàn, chỉnh bằng bộ khuếch đại hoặc từ bộ phát.
  • Thời gian giữ: giữ nguyên lực ép sau khi ngừng rung để mối hàn nguội và dính hẳn.
  • Chế độ hàn: kết thúc theo thời gian, theo năng lượng hoặc theo quãng đường đầu hàn đi xuống.

6. Máy hàn yếu hoặc hàn không đều: kiểm theo thứ tự nào?

Năm bước kiểm máy hàn siêu âm hàn yếu, từ nhìn chi tiết và đồ gá tới hàn thử mẫu, bước đọc báo lỗi bộ phát nổi màu
Khi hàn thử mẫu, đổi một thông số mỗi lần để biết thông số nào có tác dụng.

Đừng chỉnh thông số ngay. Đi từ phần cơ khí tới phần điện sẽ nhanh hơn, vì phần lớn lỗi nằm ở chi tiết bị xê dịch, đầu hàn hỏng hoặc áp khí không ổn định:

  1. Nhìn chi tiết và đồ gá: chi tiết có xê dịch, đồ gá có mòn hay lệch không.
  2. Soi đầu hàn: tìm vết nứt, mặt tiếp xúc bị mòn, bu lông ghép bị lỏng.
  3. Đo áp khí và lực ép: áp có ổn định, xylanh có đi êm không.
  4. Đọc báo lỗi của bộ phát: quá tải hay lệch tần số chỉ thẳng về cụm rung.
  5. Hàn thử mẫu: đổi một thông số mỗi lần để biết thông số nào có tác dụng.

7. Chọn máy hàn siêu âm theo cấu hình nào cho đúng chi tiết?

Cấu hình phải đi từ chi tiết cần hàn, không đi từ catalogue. Cùng nguyên lý nhưng mỗi nhóm sản phẩm kéo theo một kiểu cụm rung, đầu hàn và khung riêng:

Hỏi gì khi nhận báo giáTần số, công suất bộ phát, kích thước vùng hàn, kiểu cơ cấu ép và loại điều khiển. Thiếu một trong năm điều này thì hai báo giá chưa so sánh được với nhau.

Vitenda cung cấp cả máy Lingke nhập khẩu lẫn máy Vitenda sản xuất. Gửi mẫu chi tiết hoặc bản vẽ, kỹ thuật sẽ đề xuất cấu hình cụm rung, khung và đồ gá phù hợp.

8. Câu hỏi thường gặp

Đầu hàn của máy này dùng được cho chi tiết khác không?

Chỉ khi chi tiết mới có hình dạng mặt hàn tương tự. Đầu hàn được gia công ôm theo chi tiết, nên đổi sang chi tiết khác hình thường phải làm đầu hàn mới, kèm đồ gá mới. Đầu hàn cũng phải cùng tần số và cùng kiểu ghép với bộ khuếch đại đang dùng.

Bộ phát của máy này lắp được cho cụm rung của máy khác không?

Chỉ khi hai bên cùng tần số danh định và đủ công suất cho cụm rung đó. Ngay cả khi cùng tần số, dải bám tần và cách báo lỗi của từng hãng khác nhau, nên trước khi ghép lẫn hãy hỏi kỹ thuật của đơn vị cung cấp máy.

Máy hàn siêu âm cầm tay khác máy để bàn ở điểm nào?

Máy cầm tay vẫn có bộ phát, cụm rung và đầu hàn, chỉ bỏ khung và xylanh ép. Người dùng cầm máy và tự ép đầu hàn xuống chi tiết, nên lực ép phụ thuộc tay người, còn máy để bàn giữ lực ổn định ở từng chu kỳ.

Vì sao hàn siêu âm không cần keo hay vật liệu phụ?

Rung biên độ nhỏ tạo nhiệt ngay tại mặt tiếp xúc giữa hai chi tiết, làm chính nhựa chảy ra và liền thành một khối khi nguội. Điều kiện là hai chi tiết cùng họ nhựa hoặc nhựa tương thích với nhau, mặt tiếp xúc có thiết kế để tập trung năng lượng.

Cần chọn cấu hình máy hàn siêu âm cho chi tiết của bạn?

Gọi hoặc nhắn Zalo 0904584000 — gửi mẫu chi tiết hoặc bản vẽ, nhận tư vấn cấu hình và báo giá theo yêu cầu.

Gọi 0904584000 · Nhắn Zalo

Cập nhật 07/11/2026 bởi Vitenda.

Kinh doanh thiết bị Dịch vụ sửa chữa Thiết kế khuôn hàn cắt Tư vấn kỹ ứng dụng chuyên sâu Hotline